आर. सी. पटेल विद्यालय, भोरखेडा येथे स्व. पप्पाजी पटेल यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त ‘कुठे हरपले संस्कार’ विषयावर व्याख्यान संपन्न
शिरपूर, दि.२५: “शालेय जीवनात मिळालेले संस्कार हेच भविष्यातील व्यक्तिमत्त्वाचा भक्कम पाया घडवतात. राम, कृष्ण, अर्जुन यांसारख्या महान विभूतींनाही बालवयात मिळालेल्या संस्कारांनी त्यांच्या जीवनाला दिशा दिली. त्यामुळे जीवनात यशस्वी होण्यासाठी केवळ ज्ञान नव्हे, तर सुयोग्य संस्कारांची शिदोरीही तितकीच आवश्यक आहे,” असे प्रतिपादन सुप्रसिद्ध व्याख्याते प्रा. रुपेश पाटील यांनी केले.
आर. सी. पटेल माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालय, भोरखेडा (ता. शिरपूर, जि. धुळे) येथे संस्थेचे मुख्य आश्रयदाते स्वर्गीय पप्पाजी उर्फ रसिकलाल चुनीलाल पटेल यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त ‘कुठे हरपले संस्कार’ या विषयावर विशेष प्रेरणादायी व्याख्यानाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात मुख्य वक्ते म्हणून प्रा. रुपेश पाटील बोलत होते, तर कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विद्यालयाचे प्राचार्य सी. एन. पाटील हे होते.
कार्यक्रमाच्या प्रारंभी विद्यालयाचे पर्यवेक्षक एस. डी. पाटील यांनी प्रास्ताविक करून प्रा. रुपेश पाटील यांचा उपस्थितांना परिचय करून दिला. त्यानंतर प्रा. पाटील यांनी आपल्या ओजस्वी आणि प्रभावी वक्तृत्वातून विद्यार्थ्यांशी थेट संवाद साधला. त्यांनी संस्कार म्हणजे काय, संस्कारांची गरज का आहे आणि संस्कारांची शिदोरी जीवनाला कशी दिशा देते, याचे अत्यंत मार्मिक विवेचन केले.
प्रा. रुपेश पाटील यांच्या व्याख्यानाचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे केवळ शब्दांचे मार्गदर्शन नसून, कृतीयुक्त प्रेरणागीत, संवाद आणि प्रसंगनिष्ठ उदाहरणांमधून त्यांनी संस्कारांचा जागर घडवून आणला. विविध प्रेरणागीते सादर करताना विद्यार्थ्यांनीही उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवल्याने संपूर्ण सभागृहात उत्साह, ऊर्जा आणि प्रेरणेचे वातावरण निर्माण झाले होते.
आपल्या व्याख्यानात रामायणातील आदर्श, महाभारतातील जीवनमूल्ये, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्यनिर्मितीचा इतिहास तसेच भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या प्रेरणादायी घटनांचे दाखले देत प्रा. पाटील यांनी विद्यार्थ्यांच्या मनात राष्ट्रप्रेम, कर्तव्यभावना, मातृ-पितृभक्ती, गुरुजनांविषयी आदर आणि सामाजिक बांधिलकीची बीजे रुजविली. “संस्कार हे पुस्तकातील धडे नसतात; ते आपल्या आचरणातून जगायचे असतात. ज्ञान माणसाला मोठे करते, पण संस्कार त्याला महान बनवतात,” हा विचार त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या मनावर बिंबवला. प्रा. पाटील यांच्या ओघवत्या वाणीने, प्रसंगनिष्ठ उदाहरणांनी आणि शैलीने विद्यार्थी अक्षरशः मंत्रमुग्ध झाले होते.
कार्यक्रमादरम्यान विद्यालयाचे प्राचार्य सी. एन. पाटील यांच्या हस्ते प्रा. रुपेश पाटील यांचा शाल व पुष्पगुच्छ देऊन भावुक सत्कार करण्यात आला. या प्रसंगी विद्यालयाचे प्राचार्य सी. एन. पाटील, पर्यवेक्षक एस. डी. पाटील यांच्यासह विद्यालयातील सर्व शिक्षक-शिक्षिका आणि विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
स्वर्गीय पप्पाजींच्या स्मृतिदिनाला वाहिलेली ही संस्कारांची आदरांजली विद्यार्थ्यांच्या मनात प्रेरणेची ज्योत पेटवून गेली. ‘कुठे हरपले संस्कार?’ या प्रश्नाचा शोध घेतानाच ‘संस्कारांची वाट पुन्हा कुठून धरायची?’ याचे स्पष्ट उत्तर घेऊनच विद्यार्थी सभागृहाबाहेर पडले.
