स्नेहज्योती अंध विद्यालयाचा (घराडी) कौतुकास्पद उपक्रम; दृष्टिहीनांसाठी ८ खंडात ज्ञानभांडार खुले
मंडणगड,दि.१३: मराठी शब्दांचा शोध आणि बोध घेणाऱ्या, मालवण येथील लेखक सुरेश ठाकूर लिखित ‘शब्दांच्या पलीकडले’ या पुस्तकाचे ब्रेल लिपीतील रूपांतर नुकतेच प्रकाशित करण्यात आले. रत्नागिरी जिल्ह्यातील मंडणगड तालुक्यातील घराडी येथील ‘स्नेहज्योती अंध विद्यालय’ या दुर्गम भागातील शाळेत हा वैशिष्ट्यपूर्ण सोहळा मोठ्या उत्साहात पार पडला. या विद्यालयाच्या संचालिका प्रतिभा सेनगुप्ता यांनी अत्यंत परिश्रमाने या पुस्तकाचे ब्रेल लिपीमध्ये रूपांतर करून दृष्टिहीन वाचकांसाठी ज्ञानाचा नवा मार्ग खुला केला आहे.
सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषदेचे माजी उपशिक्षणाधिकारी रामचंद्र आंगणे यांच्या हस्ते या पुस्तकाचे औपचारिक प्रकाशन करण्यात आले. याप्रसंगी बोलताना आंगणे म्हणाले की, प्रतिभा सेनगुप्ता यांनी या पुस्तकाचे अंतरंग महाराष्ट्रातील दृष्टिहीन वाचकांपर्यंत पोहोचवून खऱ्या अर्थाने देवकार्य केले आहे. मराठीतील दर्जेदार ग्रंथांचे ब्रेल रूपांतर करून अंध बांधवांना ज्ञान देण्याचे हे पवित्र कार्य असून, सुरेश ठाकूर यांचे पुस्तक आता खऱ्या अर्थाने शब्दांच्या पलीकडे गेले आहे. जेव्हा एखादे पुस्तक अंध मुले वाचू शकतात, तेव्हा त्या पुस्तकाचे सार्थक होते, असे भावोद्गार त्यांनी काढले.
कार्यक्रमाची सुरुवात स्नेहज्योती विद्यालयाच्या दृष्टिहीन विद्यार्थ्यांनी सादर केलेल्या स्वागत गीताने झाली. त्यानंतर विद्यार्थ्यांनी दिलीपकुमार मराठे लिखित ‘हा वारसा मराठीचा’ हे अभिजात मराठी गीत अतिशय तालसुरात गाऊन उपस्थितांची मने जिंकली. या गीताला संगीत साथही दृष्टिहीन मुलांनीच दिली होती. मंडणगड येथील आदर्श शिक्षक दिलीपकुमार मराठे यांनी कार्यक्रमाची प्रस्तावना करताना पुस्तकाचा सखोल परिचय करून दिला, तसेच पुस्तकातील महत्त्वाच्या शब्दांचा उहापोह करत काही भागाचे प्रकट सादरीकरण केले.
मंडणगड पंचायत समितीचे नूतन गटविकास अधिकारी राजेंद्र आंधळे यांनी या उपक्रमाचे कौतुक केले. ‘शब्दांच्या पलीकडले’ हे पुस्तक आता खऱ्या अर्थाने सर्वांपर्यंत पोहोचत असल्याचा आनंद व्यक्त करत त्यांनी लेखक सुरेश ठाकूर यांचा गौरव केला आणि या अंध विद्यालयाला प्रशासनातर्फे नेहमीच सहकार्य करण्याचे आश्वासन दिले.
आपल्या मनोगतात संचालिका प्रतिभा सेनगुप्ता यांनी हे शिवधनुष्य पेलण्यामागची भूमिका स्पष्ट केली. त्या म्हणाल्या की, या पुस्तकाचा एक भाग वाचल्यानंतर तो मनात घर करून गेला. डोळस मुले कोणतेही पुस्तक सहज वाचू शकतात, परंतु दृष्टिहीनांना या आनंदापासून वंचित राहावे लागू नये, म्हणून हे पुस्तक ब्रेल लिपीत आणण्याचा निश्चय केला. या प्रयत्नांतून देवनागरी लिपीतील १११ शब्दांच्या कुळ आणि मूळ कथांचे ब्रेल लिपीमध्ये एकूण आठ खंड तयार झाले असून ते आज प्रकाशित झाले आहेत.
या सोहळ्यात स्टेट बँक ऑफ इंडियाचे सेवानिवृत्त चीफ असोसिएट चंद्रशेखर धानजी यांनी कार्यक्रमासाठी आलेल्या विविध शुभेच्छा संदेशांचे वाचन केले. तर विद्यालयाच्या विद्यार्थिनी कुमारी पूजा आणि कुमारी चैत्राली यांनी ब्रेल लिपीतील या पुस्तकाचे प्रत्यक्ष वाचन करून दाखवले, ज्याने उपस्थित प्रेक्षक मंत्रमुग्ध झाले.
कार्यक्रमाला मामा पोटफोडे, विजय जोशी, सचिन सेठ, सचिन माळी, फणसेकर यांनी शुभेच्छा दिल्या. तसेच संस्थेचे पदाधिकारी उत्तमकुमार जैन, प्रतिभा वागळे, शिक्षण विस्तार अधिकारी राजेंद्र रेवाळे, केंद्रप्रमुख भाऊसाहेब फुले, शिक्षक शांताराम पवार, सुनील आईनकर, नितीन लंबे, मनेष व्याघरांबरे, मंडल अधिकारी दिनेश गोडघासे यांच्यासह अनेक मान्यवर व शिक्षक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे उत्कृष्ट सूत्रसंचालन उत्तमकुमार जैन यांनी केले.
शेवटी, दृष्टिहीन विद्यार्थ्यांच्या चमूने ‘या जन्मावर या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे’ आणि ‘गर्जा महाराष्ट्र माझा’ ही गीते अत्यंत उत्साहात गायली आणि या सुंदर सोहळ्याची सांगता झाली.