शिवकालीन दुर्मिळ शस्त्रास्त्रे आणि आरमाराच्या प्रतिकृती पाहण्यासाठी शिवप्रेमींची अलोट गर्दी
सावंतवाडी,दि.२०: तालुक्यातील मळगाव–रस्तावाडी येथील शिवभक्त ज्ञानेश्वर गोविंद राणे यांच्या निवासस्थानी यावर्षीचा शिवजन्मोत्सव सोहळा अत्यंत ऐतिहासिक आणि प्रेरणादायी वातावरणात मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. शिवकालीन इतिहासाचे संवर्धन व्हावे आणि ही गौरवशाली परंपरा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचावी या उदात्त हेतूने राणे यांनी गेल्या आठ वर्षांपासून हा उपक्रम सातत्याने सुरू ठेवला आहे. यंदाच्या शिवजयंतीनिमित्त त्यांनी आयोजित केलेले दुर्मिळ ऐतिहासिक वस्तूंचे प्रदर्शन शिवप्रेमींसाठी विशेष आकर्षणाचे केंद्र ठरले.
सकाळपासून सुरू झालेल्या या प्रदर्शनात शिवकालीन इतिहासाचे विविध पैलू जिवंत करणाऱ्या अनेक निवडक प्रतिकृती मांडण्यात आल्या होत्या. यामध्ये प्रामुख्याने मराठा आरमाराच्या सामर्थ्याची साक्ष देणाऱ्या आठ विविध जहाजांच्या प्रतिकृती आणि जहाजांवर वापरल्या जाणाऱ्या तोफांनी उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले. शस्त्रागारातील प्रमुख शस्त्र असलेली मराठा धोप, मावळ्यांच्या शौर्याचे प्रतीक असलेली वर्क धोप, तसेच शिवइतिहासातील रोमांचक प्रसंग असलेल्या अफजलखान वधाच्या वेळी वापरलेली वाघनखे आणि कट्यार यांच्या प्रतिकृती पाहण्यासाठी नागरिकांनी मोठी गर्दी केली होती.
या प्रदर्शनाचे वैशिष्ट्य म्हणजे केवळ शस्त्रास्त्रेच नव्हे, तर ऐतिहासिक दस्तऐवजांचाही यात समावेश होता. बाजीप्रभू देशपांडे यांची ऐतिहासिक वंशावळ, दांडपट्टा, मराठा आरमार ग्रंथातील २२ दुर्मिळ छायाचित्रे आणि शिवकालीन संदर्भ ग्रंथांनी इतिहास अभ्यासकांना महत्त्वाची माहिती उपलब्ध करून दिली. तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा अस्सल पेहराव दर्शविणारी छायाचित्रे, ऐतिहासिक शिक्के, छत्रपती संभाजी महाराज यांचे हस्ताक्षर आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील २२ किल्ल्यांची माहिती देणारी छायाचित्रे यामुळे कोकणातील दुर्गवैभवाचे दर्शन उपस्थितांना घडले.
ज्ञानेश्वर राणे यांनी आतापर्यंत जिल्ह्यातील ७१ जिल्हा परिषद शाळांमध्ये या ऐतिहासिक वस्तूंच्या प्रदर्शनाद्वारे विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले आहे. हे प्रदर्शन म्हणजे केवळ एक देखावा नसून ते एक दिवसाचे ‘शिवअभ्यास पर्व’ असल्याची भावना उपस्थित मान्यवरांनी व्यक्त केली. तरुण पिढीला शिवविचारांची प्रेरणा मिळावी यासाठी भविष्यातही असे शैक्षणिक व प्रेरणादायी उपक्रम राबवणार असल्याचे राणे यांनी यावेळी सांगितले. मळगावसह परिसरातील शेकडो इतिहासप्रेमी, विद्यार्थी आणि नागरिकांनी या प्रदर्शनाला भेट देऊन शिवकालीन इतिहासाचा अनुभव घेतला.
